SREMSKI KARLOVCI

 

Sremski Karlovci, istorijski grad na desnoj obali Dunava, okružen vinogradarskim pejzažem, poseduje urbanističke, arhitektonsko-stilske i kulturno-istorijske vrednosti. Gradsko jezgro Sremskih Karlovaca nastalo je kao rezultat razvoja grada tokom 18, 19. i početkom 20. veka. Naselje, koje svoj kontinuitet razvija od neolita, svoju bogatu istoriju duguje izvanrednom geografskom položaju i osobinama tla. Plodno tlo na padinama Fruške gore već je u rimskom periodu korišćeno za gajenje vinove loze, a podnožje planine je plodna oranica, što je zahtevalo i omogućilo razvoj poljoprivrede i zanatstva. Položaj na Dunavu i blizina velikih centara srednje Evrope, Beča i Budimpešte, omogućavali su razvoj trgovine. Najstariji sačuvani objekti iz gradskog jezgra potiču sa prelaza iz 17. u 18. vek, iz vremena turske dominacije. Spontano formiranje urbane matrice u 18. veku oslanjalo se na stariju osnovu, što potvrđuju istorijski izvori i arheološka otkrića. Tokom vremena, Karlovci postaju najveća srpska varošica u Podunavlju i centar kulturnog, prosvetnog i duhovnog života Srba u Ugarskoj,
Povlačenje Turaka i uspostavljanje Karlovačke mitropolije daju značaj Karlovcima u političkom životu i otvaraju proces kulturno-prosvetnog razvoja. Od 1713. godine, sa premeštanjem sedišta mitropolije u Karlovce, graditeljsku aktivnost odlikuje živ i dinamičan razvoj. Sa povećanjem političkog značaja i uloge Sremskih Karlovaca javlja se i potreba za izgradnjom javnih objekata koji odgovaraju novoustanovljenim funkcijama. Kontinuitet graditeljskom zamahu obezbeđuju umni i ambiciozni karlovački mitripoliti, kao i bogati trgovci i zanatlije, čijim angažovanjem će do polovine 18. veka grad dobiti svoju osnovnu urbanističku fizionomiju, koja će se konačno definisati u poslednjoj deceniji 19. i početkom 20. veka, a koja je dobrim delom i do danas sačuvana.